Önceki Sonraki

Bodrum’un Çöplük Yangınları Sorunu… Kötü Kamu Yönetimi

15 Mart 2018 / SÜRDÜREBİLİRLİK

2000 yılında Garanti Bankası Genel Müdürlüğü’nden ayrılıp kendime kaliteli zaman ayırmaya başladığımda, doğal güzelliklerine ve iklimine aşık olduğum Bodrum’un en köklü sorunu olan çöp sorununa  çözüm bulmak amacı ile kolları sıvadım. Hiçbir ticari çıkar beklemeden, sadece yaşadığım topluma bir katkım olmasını düşünerek  bu konuya zaman ayırdım. Çöplerin toplanıp, bir tesiste değerlendirilip, geri dönüşümü sağlayabilecek, sağlam bilgilere dayanan bir proje yapabilirsek Bodrum’a katkı sağlarız diye düşündüm. Bu projeye Bodrum Yarımadası’nda yatırım yapmış büyük işadamlarından, büyük konutları olan ünlü bazı bireylerden ve bir kısım firmalardan katılım sağlayabileceğimi düşünerek kamuya büyük yük olmadan bu iş yapılabilir diye öngördüm. Bankacılıktan kalan ve henüz o dönem hala sıcak ilişkilerim olan Amerikan Exim Bank‘tan uzun vadeli ve faizsiz yatırım finansmanı sağlamak üzere de ön görüşmelerimi yapmıştım.

Bodrum’un o zaman ve maalesef hala en büyük sorunlarından birisi çöplük  sorunudur…Toplanıp bir yamaca veya vadiye yığılan çöpler her yıl defalarca yangınlara neden olur, zehirli gazlar yayar…

Kolları sıvadım ve ilk iş olarak değerli dostum ve o zaman Garanti’nin hukuk işlerinin başında olan Bodrum’da yatırımı bulunan Can Verdi’nin de desteğini alarak bir çöp yakma ve geri dönüştürme merkezi kurulmasına öncü olmak üzere çalışmalara başladım. Bodrum Yarımadası’nda toplanan çöplerin  bilimsel analizi gerekiyordu. Bunun için çöp yakma ve geri kazandırma tesislerinin makina ekipmanını pazarlayan, bu tesisleri kurma deneyimi olan Amerikan kaynaklı üreticiler ile işbirliği yapan bir şirkete bu düşüncemi açarak bedelsiz olarak danışmanlık vermelerini sağladım. Toplanan cöplerin analizi yapıldı, mevsimlik çalkalanmalar hesaplandı ve çöp cinslerine göre böyle bir tesisten çıkabilecek gübre, enerji ve metaller yaklaşık olarak hesaplanabildi…

Muğla Valisi’nin önderliğinde Bodrum Yarımadası’nda o dönem bulunan onbir belediye başkanı ile toplandık. Birbirleri ile gerilimli ilişkileri olan başkanlar dahil böyle bir tesis kurulması halinde çöplerini o merkeze getirmeyi sözlü olarak kabul ettiler. O dönemin Bodrum Kaymakamı’na da bilgi vererek  onun da desteğini almaya çalıştık.

Kamunun malı olan uygun bir yerde bu tesis kurulmaya çalışılacaktı. İşadamlarından çekirdek sermaye için destek alınacak, gerisi uzun vadeli kredi ile finanse edilecek bu tesis, dönüştürülen gübre, elektrik enerjisi ve metallerin satılması ile kendi kendini uzun dönemde çevirebilecek, başabaş hale gelebilecekti. Böylece çöplük sorunu da ortadan kalkacaktı. Yapılan hesaplarda karlılık yoktu, ancak maliyetleri çıkarabilen bir modeldi. Çekirdek sermayeye katılacak iş adamları ise buna kar amacı ile girmeyeceklerdi. Bu kişiler ile yapılan ön görüşmeler işin yapılabileceğini gösteriyordu… Kamunun tahsis edeceği arazi üzerinde kurulacak bu tesisin ana hissedarı belediyeler olacaktı…

US Eximbank yöneticileri yeşil ışık yakmıştı… Fizibilite çalışmalarını yapan firma tesisin makinelerini Amerika’dan ithal edecekti.

Bu konuda başından beri destek sözü veren Kaymakam zaman geçtikçe neden olduğunu bilmediğim bir şekilde  bu projeden soğudu ve bana bir gün “ Akın Bey, biz bu projeyi uzun vadeli kredi ile değil yap, işlet, devret modeli ile yapacağız” dedi…

Ben de kendisine “ Sayın Kaymakam, siz kamu yönetiminde uzman olabilirsiniz, ama yap, işlet, devret bir finansman modelidir ve benim uzmanlık alanıma girer. Bu çöp yakma ve geri dönüştürme projesi bir kar getirmediği için bu model ile finanse edilemez” dedim. “ Biz Almanlar ile böyle yapacağız, siz hiç uğraşmayın” diyerek kestirip attı.

Biz projeyi bıraktık. Kamu yönetiminin desteği olmadan gerçekleşemezdi… Ancak Kaymakam rüya görüyordu maalesef. Yap, işlet, devret modeli için yatırımcının öngöreceği bir karlılık gerekirdi… Halbuki beklenen kar yoktu…Tesis ancak yatırım maliyetini uzun yıllarda çıkarabilecekti.

Sonuç olarak 2000 yılında bu proje askıya alındı.  Bugün aradan 18 yıl geçmesine karşın sorun halen devam ediyor, hem de büyüyerek . İşte bu Kötü Kamu Yönetimi !

O zamanki sıcak ilişkiler kalmadı, kredi olanakları kalmadı, çöplük konusu yanlış kamu yönetimi sonucu hala büyük bir sorun olarak Bodrum’da devam ediyor…

Yorum Bırakın

Go Up